Back to the future

Evert Jan foto

Geschreven door huysgenoot Evert Jan van Hasselt

Een veelgehoorde uitspraak is: “Vroeger was alles beter, toen kon je elkaar gewoon vertrouwen.” Die uitspraak klopt voor een deel wel. Vroeger leefden we in relatief kleine gemeenschappen. De wereld was veel kleiner. Je kende de mensen in je eigen dorp. Soms nog in het dorp dat verderop lag, maar daar hield het wel mee op. Het gevolg was dat iedereen elkaar kende. En dus wist je wat je aan de ander had. Kon je hem vertrouwen, of niet. Daardoor was vertrouwen bij het zaken doen de gewoonste zaak van de wereld. Je wist wat je van je zakenpartner kon verwachten, want die kende je door en door. En mensen, waarvan duidelijk was dat je die niet kon vertrouwen, daar deed je gewoon geen zaken mee. Heel overzichtelijk.

Met de komst van massaproductie is daar gaandeweg verandering in gekomen. De mens is als het ware opgegaan in de massa. Mensen zijn gaan werken in grote fabrieken, waar ze alleen diegenen kenden waar ze direct mee samenwerkten. Mensen zijn gaan wonen in grote steden, waar ze op zijn gegaan in de anonimiteit. Een belangrijk gevolg hiervan is dat mensen elkaar vaak niet meer kennen. En dat heeft gevolgen voor het vertrouwen in elkaar. Als je de ander niet kent, weet je niet wat je van hem of haar kunt verwachten. En dus of diegene te vertrouwen is of niet.

In onze moderne samenleving hebben we dat opgelost door alles dicht te timmeren met regels en contracten. Dan hoeven we elkaar niet meer te vertrouwen. Als achteraf blijkt dat dingen anders lopen dan verwacht, dan halen we die regels en contracten erbij. Zo borgen we dat we krijgen “waar we recht op hebben”.

De regels beginnen ons zo langzamerhand boven de kop te groeien. Want iedere keer als er iets misgaat, lossen we dat op door weer nieuwe regels te introduceren. De regels stapelen zich op en beginnen steeds meer als zand in de machine te functioneren. We hebben behoefte aan meer souplesse. Vertrouwen kan dat bieden, want vertrouwen fungeerde altijd als olie in de machine.

Daarom moeten we in mijn ogen “back to the future”. Terug naar oude waarden (vertrouwen), maar wel op een moderne manier. Nieuwe technologie helpt hierbij. Internet maakt het mogelijk om wereldomspannende online communities te vormen. Dat zijn los-vaste verbindingen tussen mensen, die naast online ook offline kunnen bestaan. De overeenkomst met de dorpen van vroeger is dat iedereen in de community elkaar kent. Het verschil is dat de leden veel gemakkelijker in- en uittreden. Daarmee ontbreekt het knellende van de dorpsgemeenschapen van vroeger. Dat laatste willen we juist voorkomen, want anders krijgen we spruitjesgeur op het internet!

Meer informatie over Evert Jan van Hasselt

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

 

Voorgestelde posts